Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục và yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, các mô hình dạy học tích hợp công nghệ ngày càng được quan tâm và ứng dụng rộng rãi. Trong số đó, Blended Learning và Flipped Learning nổi lên như hai mô hình tiêu biểu, đặc biệt phù hợp với giáo dục đại học và giảng dạy ngoại ngữ. Tuy nhiên, trên thực tế, hai khái niệm này đôi khi bị sử dụng thay thế cho nhau, dẫn đến sự nhầm lẫn trong cả nghiên cứu và thực hành giảng dạy. Bài viết này nhằm làm rõ những điểm giống và khác nhau giữa Blended Learning và Flipped Learning để góp phần định hướng lựa chọn và vận dụng phù hợp trong bối cảnh giáo dục đại học.

1.  Blended Learning

Blended Learning (dạy học kết hợp) được hiểu là mô hình giảng dạy kết hợp giữa học trực tiếp trên lớp (face-to-face learning) và học trực tuyến (online learning) nhằm tận dụng ưu điểm của cả hai hình thức. Trong mô hình này, các hoạt động học tập có thể được tổ chức linh hoạt: một phần nội dung được triển khai trên lớp, phần còn lại được thực hiện thông qua các nền tảng học tập trực tuyến như LMS, video bài giảng, diễn đàn thảo luận hay bài kiểm tra trực tuyến.

Điểm cốt lõi của Blended Learning không nằm ở trình tự cố định của các hoạt động học, mà ở sự tích hợp có chủ đích giữa môi trường học trực tuyến và trực tiếp để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Do đó, trong nhiều lớp học blended, giảng viên vẫn có thể dành thời gian trên lớp để giảng giải lý thuyết, trong khi hoạt động online đóng vai trò bổ trợ hoặc mở rộng nội dung.

2. Flipped Learning

Flipped Learning (lớp học đảo ngược) là một chiến lược dạy học trong đó trình tự truyền thống của quá trình dạy học được đảo ngược. Cụ thể, phần truyền đạt kiến thức cơ bản (thường là lý thuyết) được chuyển sang giai đoạn trước khi lên lớp, thông qua video bài giảng, tài liệu đọc hoặc các hoạt động tự học trực tuyến. Thời gian trên lớp vì thế không còn dành cho việc giảng bài, mà tập trung vào thực hành, thảo luận, giải quyết vấn đề và tương tác.

Đặc trưng nổi bật của Flipped Learning là sự thay đổi rõ rệt vai trò của giảng viên và sinh viên. Giảng viên trở thành người hướng dẫn, hỗ trợ và phản hồi, trong khi sinh viên đóng vai trò chủ động trong việc tiếp nhận kiến thức và tham gia các hoạt động học tập có tính tương tác cao.

3. So sánh Blended Learning và Flipped Learning

Về điểm tương đồng, cả hai mô hình đều dựa trên sự kết hợp giữa học trực tuyến và học trực tiếp, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm của người học và việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy. Cả Blended Learning và Flipped Learning đều phù hợp với giáo dục đại học, nơi sinh viên được kỳ vọng có khả năng tự học và tự điều chỉnh quá trình học tập của mình.

Tuy nhiên, sự khác biệt giữa hai mô hình thể hiện rõ ở bản chất và cách tổ chức hoạt động học tập. Blended Learning là một mô hình mang tính bao quát và linh hoạt, trong đó học trực tuyến và học trực tiếp có thể được sắp xếp song song hoặc xen kẽ mà không nhất thiết phải đảo ngược trình tự dạy học truyền thống. Ngược lại, Flipped Learning là một mô hình có cấu trúc rõ ràng, với đặc trưng cốt lõi là việc chuyển phần giảng dạy lý thuyết ra khỏi lớp học và dành thời gian trên lớp cho các hoạt động thực hành và tương tác.

Có thể khẳng định rằng Flipped Learning là một dạng cụ thể của Blended Learning. Nói cách khác, mọi lớp học theo mô hình Flipped Learning đều thuộc Blended Learning, nhưng không phải mọi lớp học Blended Learning đều áp dụng Flipped Learning.

Vì vậy,việc phân biệt rõ Blended Learning và Flipped Learning có ý nghĩa quan trọng đối với cả nghiên cứu và thực tiễn giảng dạy. Blended Learning phù hợp với những bối cảnh cần sự linh hoạt về thời gian và hình thức học tập, trong khi Flipped Learning đặc biệt hiệu quả khi mục tiêu giảng dạy hướng đến phát triển kỹ năng, tư duy phản biện và sự tham gia tích cực của sinh viên. Đối với giảng dạy ngoại ngữ, Flipped Learning cho phép tối ưu hóa thời gian trên lớp cho các hoạt động giao tiếp, trong khi Blended Learning hỗ trợ mở rộng môi trường học tập ngoài lớp học.

Nói tóm lại, Blended Learning và Flipped Learning đều là những mô hình dạy học hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời đại số. Mặc dù có nhiều điểm tương đồng, hai mô hình này khác nhau về mức độ và cách thức tổ chức hoạt động học tập. Việc hiểu đúng bản chất của từng mô hình sẽ giúp giảng viên lựa chọn và vận dụng phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong giáo dục đại học.